Stedin aan het woord: Innoveren om de energietransitie te versnellen

Stedin is netbeheerder in het grootste deel van de Randstad. Daarnaast beheren ze de energie-infrastructuur in de regio’s Kennemerland, Amstelland en Noordoost Friesland. Echter ontstaat in Nederland een nieuw energiesysteem. Dat komt door de overgang van een fossiele naar een duurzame energievoorziening, de toename van elektriciteitsverbruik en de overgang naar een andere manier van verwarmen (gasloos) van de gebouwde omgeving. De energietransitie vraagt om slimme oplossingen. Hoe komt Stedin op ideeën en hoe werken ze die uit? We vroegen het aan Innovator Lisette Kaupmann.

Hoe zetten jullie intern innovatie op de kaart?
Lisette: Innovatie staat altijd op de kaart, maar er wordt steeds meer aandacht aan besteed. Vorig jaar zijn we afgesplitst van Eneco en sindsdien zijn we echt zelfstandig met een eigen (innovatie)strategie. En sinds april hebben we een aparte innovatieafdeling, terwijl die eerst samen was met de strategie-afdeling.

Hoe is die nieuwe innovatiestrategie ontstaan?
Lisette: Voor de innovatiestrategie wilden we meer focussen op onze innovatie-activiteiten, deze moeten aansluiten bij de Stedin strategie. We zitten als Stedin midden in de energietransitie. Innoveren is nodig om klaar te zijn voor bepaalde ontwikkelingen die op ons afkomen. Gezamenlijk met meerdere afdelingen hebben we de belangrijkste innovatiethema’s bepaald waarvan we denken die de komende tijd cruciaal zijn om op te innoveren.

Wat is jouw rol in innovatie?
Lisette: We werken met een aantal innovatiethema’s, zoals het thema ‘Verduurzamen van de Gebouwde Omgeving’. Stedin is verantwoordelijk voor een groot deel van het elektriciteits- en gasnet in de randstad. Landelijk is bepaald dat we de CO2-uitstoot moeten verlagen en minder gebruik moeten maken van aardgas. Als Stedin denken we na over hoe we dit kunnen faciliteren met ons netwerk. Kunnen we in bepaalde gebieden ons gasnet weghalen? Wat betekent dat voor bewoners en andere stakeholders? Deze vraagstukken pakken we op vanuit innovatie.

Wat gaat er goed als het om innoveren gaat?
Lisette: Sinds vorig jaar hebben we naast een innovatiestrategie ook een innovatiemethodiek ontwikkeld. Deze beschrijft hoe we van idee naar implementatie gaan door middel van het valideren van aannames. Dit doen we in kleine stappen, zodat we sneller kunnen bepalen of aannames kloppen en we door moeten gaan of moeten stoppen met een idee/project. De methodiek is echt gericht op Stedin, maar gebruikt bestaande elementen uit bekende innovatiemethodieken, zoals Lean Startup en Design Thinking.

We denken te snel een goede oplossing te hebben gevonden om deze vervolgens gelijk tot in detail uit te werken.

Wat kan er beter zodra het woord innovatie valt?
Lisette: We denken te snel een goede oplossing te hebben gevonden om deze vervolgens gelijk tot in detail uit te werken. Dat kost veel tijd en geld, en dan kom je er soms te laat achter dat een oplossing niet werkt. We zijn binnen Stedin snel geneigd om erg enthousiast te zijn over onze eigen ideeën en willen deze graag direct groots implementeren. We moeten echt leren om ideeën klein te valideren. Bijvoorbeeld door eerst een aantal klanten te interviewen rondom de behoeften of met een MVP het gebruik te testen.

Hoe probeer je collega’s mee te krijgen?
Lisette: Door ze mee te nemen in onze innovatiemethodiek en het belang ervan te laten zien. We delen succesverhalen, maar ook projecten die minder succesvol zijn verlopen. Zo wordt duidelijk dat als je bijvoorbeeld in een eerder stadium had getest, je eerder was gestopt. Of een aanpassing had kunnen doen om het product meer te laten aansluiten bij de klantbehoeften.

Wat heb je bij Make Design Work gedaan?
Lisette: Samen met Make Design Work hebben we een workshop dag opgezet. We wilden collega’s laten werken met onze eigen innovatiemethodiek en laten ervaren wat het nut is van het valideren van aannames. De workshop moest vooral leuk zijn en collega’s inspireren. Make Design Work heeft geholpen bij het onderdeel klantvalidatie. Er werd een relevante interne casus voorgelegd waarmee we aan de slag gingen. We gingen onderzoeken wat onze aannames zijn over wat de klant wil, om deze vervolgens met de 50 workshop deelnemers in het veld te valideren. We bouwden daarom prototypes, zogenaamde conversation pieces, waarmee collega’s de straat op gingen om in gesprek te gaan met de klant. Dit verraste mijn collega’s, die waren uiteindelijk heel enthousiast over hoe leuk het is om face-to-face met de doelgroep te spreken.

Wat heeft het opgeleverd?
Lisette: Dat collega’s erachter kwamen dat hun eigen aannames niet altijd kloppen. Zo kwam het inzicht hoe waardevol het is om je aannames te testen bij de doelgroep. Maar het heeft ook een aantal enthousiaste collega’s opgeleverd. De deelnemers weten ons nu goed te vinden met hun innovatie vragen.

Wat staat er op jullie planning?
Lisette: Het heeft tijd nodig om de innovatiemethodiek volledig geïmplementeerd te krijgen. Daar besteden we nu vooral aandacht aan. Hoe zorgen we ervoor dat we collega’s die werken in de innovatiethema’s meekrijgen en blijven uitdagen om projecten in kleine stappen aan te vliegen en aannames te valideren? 

Wie kan nog wel een portie innovatie gebruiken?
Lisette: Leidinggevenden, want die zijn vaak geneigd om werknemers snel te laten uitvoeren. Het is beter om de aannames van de leidinggevenden eerst te valideren onder klanten.

Heb je nog een innovatietip?
Lisette: Mijn belangrijkste tip is om aannames te valideren en de behoefte van de klant in kaart te brengen. Denk goed na over de vragen die je wilt stellen. Pak dan gewoon de telefoon en bel een klant op. Of ga lekker de straat op en spreek een potentiële klant aan.

Meer weten over Stedin? 
Bekijk hun LinkedIn pagina of neem hier contact op met Lisette van Stedin. 

Wat kan Make Design Work hierin betekenen?
Make Design Work geeft verschillende workshops waarin je nieuwe vaardigheden aanleert om eigenhandig te innoveren, zoals de workshop Prototypes Maken. Deze workshop is ontwikkeld voor jou en je team als je wilt ontdekken hoe je snel van idee naar getest prototype kan gaan. Het kan zijn dat je met een abstracte visie zit en niet weet hoe je hier handen en voeten aan moet geven. Of je hebt een strategisch plan en bent op zoek naar de eerste stap. Binnen de workshop Prototypes maken helpen we je om van vergader-/tekentafel naar het veld te bewegen.

Aan de hand van learning by doing en een flinke portie actie brengen we organisaties en medewerkers op een energierijke manier een verfrissende mindset bij. Meer weten? Bekijk het hele workshop aanbod of neem gelijk contact met ons op.

Afdeling Buitengewone Zaken
Make Design Work is een initiatief van Afdeling Buitengewone Zaken, een ontwerpbureau dat zich graag bezig houdt met ontwerpen met maatschappelijke relevantie. Onze projecten zijn voorbeelden voor de veranderingen die we graag zien. Met onze ontwerp-ervaring, methodes, technische kennis en frisse blik kunnen we altijd bijspringen om samen met jou in de doe-modus te komen.